มือใหม่หัดเลี้ยงแคคตัส ภาค2

 กลับมาอีกครั้งสำหรับการปลูกเลี้ยงแคคตัสหลังจากการลองผิดลองถูกมานาน

คราวนี้จะมาแนะนำการผสมดินปลูกที่คล้ายๆ กับดินปลูกสำเร็จรูป ซึ่งข้อดีของการผสมดินปลูกเองคือ แคคตัสแต่ละต้นต้องการดินปลูกที่แตกต่างกัน บางต้นชอบชื้น บางต้นชอบโปร่งๆ แห้งๆ การผสมเองจะทำให้เราได้ดินปลูกที่เหมาะกับแต่ละต้นได้มากขึ้น

ส่วนผสมหลักๆ ที่ใช้ 

ดินใบก้ามปูหรือใบก้ามปูร่อน

เพอร์ไลท์

เวอมิคูไลท์

หินภูเขาไฟ เบอร์ 00

ทรายหยาบล้างสะอาด

วิธีง่ายสุดก็คือ ผสมอย่างละ 1 ส่วน หรือ ใบก้ามปูกับหินภูเขาไฟเบอร์ 00 อย่างละ 2 ส่วน ที่เหลืออย่างละ 1 ส่วน

หรืออยากได้โปร่งมากขึ้นสำหรับพันธุ์ที่ไม่ต้องการความชื้นสูงเช่น แมมมิลลาเรีย เรนโบว์ ฯลฯ ก็สามารถเพิ่มหินภูเขาไฟให้มากขึ้น

นอกจากนี้ก็สามารถเพิ่ม พีทมอส หินภูเขาไฟเบอร์ 01 กระดูกป่น เปลือกไข่ป่น ดินญี่ปุ่น ไตรโคเดอร์มา แล้วแต่ความสะดวกเลยครับ

ถ้ากลัวลืมตอนปลูกก็สามารถผสมสตาร์เกิลจี และออสโมโคส ไปในดินปลูกได้เลยครับ

การปลูก

รองก้นกระถางด้วยหินภูเขาไฟ ถ่าน หรือกาบมะพร้าวสับ

ใส่ดินปลูกให้เหลือขอบกระถางประมาณ 1-2 เซนติเมตร

แล้วก็โรยหินเกล็ด หินแม่น้ำ หินภูเขาไฟ ดินญี่ปุ่น ฯลฯ แล้วแต่สะดวก เพื่อกลบหน้าดินกันดินปลูกลอย

การดูแล

หมั่นโรยสตาร์เกิลจี เพื่อกันเพลี้ยต่างๆ

มียากันไรแดง เช่น ออทุส

ยากันเพลี้ยหอย เช่น ไวท์ออย

ยากันรา เช่น แคปแทน คาร์เบนดาซิม ฯลฯ

ติดบ้านไว้ครับ สำหรับฉีดพ่นเมื่อเกิดการระบาด หรือใช้พ่นป้องกัน

แสงแดด ได้แดด 50-80% วันละ 6-8 ชั่วโมง หลีกเลี่ยงแดด 100% ช่วง 10.00-16.00 

น้ำ รดน้ำ 1-2 สัปดาห์ต่อครั้ง หรือเมื่อดินแห้ง

มือใหม่หัดปลูกบัวดิน

     บัวดินเป็นพืชในสกุล Zephyranthes ในปัจจุบันมีให้เลือกปลูกมากมายหลายสี มีทั้งแบบซ้อนและไม่ซ้อน การปลูกก็ไม่ยาก สิ่งที่ต้องการคือดินที่อุดมสมบูรณ์ น้ำเพียงพอ แดดยิ่งมากยิ่งดี

     ดินที่ใช้ปลูกก็มีให้เลือกหลากหลาย ที่ใช้อยู่ประจำคือส่วนผสมระหว่างดินใบก้ามปู ขุยมะพร้าว กาบมะพร้าวสับ ปุ๋ยอินทรีย์ เช่น ปุ๋ยคอกหรือมูลไส้เดือน โดยใช้

 

ดินใบก้ามปู 4 ส่วน 

กาบมะพร้าว+ขุยมะพร้าว 2 ส่วน (ขึ้นกับขนาดกระถาง กระถางเล็กใช้ขุยมะพร้าวเป็นหลัก กระถางใหญ่ใช้กาบมะพร้าวเป็นหลัก) 

ปุ๋ยอินทรีย์ 1 ส่วน 

การขยายพันธุ์ 

วิธีที่ง่ายที่สุด ก็คือการเพาะเมล็ดและการแยกหน่อ โดยการเพาะเมล็ดอาจจะได้ต้นที่ไม่เหมือนต้นแม่ ได้ดอกแบบใหม่ๆ 

อีกวิธีนึงก็คือการผ่าหัว คล้ายๆ กับการผ่าหัวว่านสี่ทิศ โดยการผ่าหัวเป็น 4 หรือ 8 ส่วน 

รอให้แผลแห้งสัก 3-7 วันแล้วค่อยรดน้ำ จากนั้นก็รอแตกหน่อ เมื่อหัวใหญ่พอสมควรก็สามารถแยกออกไปปลูกในกระถางได้ครับ

โรคและแมลง

ที่พบบ่อยๆ คือปัญหาเรื่องเพลี้ย เพลี้ยแป้ง เพลี้ยอ่อน วิธีแก้ไขคือโรยสตาร์เกิลจีเป็นประจำ 3 เดือนครั้งหรือเมื่อพบเพลี้ยระบาด

ความแตกต่างระหว่างโพทะเลและปอทะเล

 

 ความแตกต่างระหว่าง โพทะเล และ ปอทะเล

ทั้ง 2 ชนิด อยู่ในวงศ์ชบา (Malvaceae) ด้วยกันทังคู่ มีใบที่หน้าตาคล้ายกัน แต่มีจุดหนึ่งที่ต่างกันอย่างเห็นได้ชัด นั่นก็คือส่วนของเกสร โดยโพทะเลจะมีเกสรตัวเมียสีขาว เกสรตัวผู้สีเหลืองดูคล้ายเป็นทรงกลม ส่วนปอทะเลจะมีเกสรตัวเมียสีแดง เกสรตัวผู้สีเหลือง ก้านชูมีลักษณะคล้ายหลอด

โพทะเล Thespesia populnea

 

ปอทะเล Hibiscus tiliaceus

Ruby Necklace, สร้อยทับทิม

  Othonna capensis L.H.Bailey
วงศ์ Asteraceae
Ruby Necklace, String of ruby, สร้อยทับทิม

ลักษณะ 

เป็นไม้คลุมดิน

ใบเดี่ยวอวบน้ำเรียงสลับ ยาวประมาณ 1 นิ้ว เมื่อโดนแดดจัดจะมีสีม่วงแดง ลำต้นสีม่วงแดง

ดอกสีเหลืองคล้ายดอกดาวกระจาย มีขนาดประมาณ 1-2 เซนติเมตร

การปลูกเลี้ยง  :  ใช้กาบมะพร้าวสับผสมดินร่วนเล็กน้อย
น้ำ   : เป็นพืชทนแล้งต้องการน้ำปานกลาง รดวันละครั้งตอนเช้า หรือเมื่อกาบมะพร้าวแห้ง
แดด : เป็นพืชที่ชอบแดดอย่างน้อยครึ่งวัน
ดอก : ออกได้เรื่อย ๆ ทุกฤดู บานเพียงวันเดียว
การขยายพันธุ์  : ปักชำ

ความแตกต่างระหว่างกุหลาบพุกาม และกุหลาบเมาะลำเลิง

เมื่อเอ่ยถึงต้นไม้ในกลุ่มแคคตัสทั้ง 2 ชนิดนี้ หลายคงก็คงสับสนว่าต้นไหนเป็นพุกาม ต้นไหนเมาะลำเลิง

สิ่งที่เด่นชัดที่สุดคือ ความแตกต่างของดอก ซึ่งกุหลาบพุกามจะมีสีส้ม ส่วนกุหลาบเมาะลำเลิงมีสีชมพู

กุหลาบพุกาม

กุหลาบเมาะลำเลิง

แล้วถ้าไม่มีดอกล่ะ เราจะมองเห็นความแตกต่างของพืชทั้ง 2 ชนิดนี้มั๊ย!

 

หนาม
หนามของกุหลาบพุกามนั้น มีจำนวนมากและเห็นได้ชัดเจน ต่างกับกุหลาบเมาะลำเลิงที่มีค่อนข้างน้อย

ใบ

 ใบของกุหลาบพุกามจะค่อนข้างเรียว ใบสีเขียวอ่อนมีเหลือบส้ม

แต่ใบของกุหลาบเมาะลำเลิงใบจะกว้าง มีสีเขียวเข้ม

กุหลาบเมาะลำเลิง

กุหลาบพุกาม

ผล
ผลของกุุหลาบพุกามมีลักษณะแบน แต่กุหลาบเมาะลำเลิงจะค่อนข้างกลม

กุหลาบเมาะลำเลิง

กุหลาบพุกาม

 

มือใหม่หัดเลี้ยงแคคตัส

ห่างหายจากการนำเสนอเรื่องใหม่ ๆ ไปนานเกือบปี คราวนี้มาว่ากันด้วยเรื่องของแคคตัส

แคคตัสหรือไม้ในกลุ่มกระบองเพชร ซึ่งหลาย ๆ คนทราบว่าเป็นไม้ที่อวบน้ำ ทนแล้งได้ดี และง่ายต่อการเลี้ยงมาก ๆ แทบไม่ต้องดูแลอะไร นาน ๆ รดน้ำทีนึงก็ยังอยู่ได้

แต่ที่มาของการนำเสนอนี้ คือ การทดลองวิธีการปลูกด้วยวิธีอื่น ๆ ที่ไม่ใช่เครื่องปลูกแคคตัสสำเร็จรูป นั่นเองครับ

โดยสภาวะที่ปลูกคือ ในวันที่มีแดดก็จะได้แดดในช่วง 10 - 14 น. รดน้ำเกือบทุกวันครับ
แต่ถ้าเป็นช่วงฤดูฝน ก็รดเฉพาะช่วงที่ฝนไม่ตกครับ

 

วิธีแรก คือ ปลูกด้วยขุยมะพร้าว ซึ่งเป็นเครื่องปลูกที่หาง่าย แทบจะมีติดบ้านกันทุกบ้าน ซึ่งผลที่ออกมา กระบองเพชรหลายสายพันธุ์สามารถปลูกได้ด้วยวิธีนี้ รากเจริญได้ค่อนข้างง่าย จนบางครั้งรู้สึกว่ารากเจริญง่ายกว่าดินปลูกแคคตัสเฉพาะเสียอีก

วิธีที่สอง ใช้รากของเฟินข้าหลวง ซึ่งจะอุ้มน้ำได้มากกว่าขุยมะพร้าว แต่เครื่องปลูกจะค่อนข้างโปร่ง อากาศถ่ายเทได้ง่าย ซึ่งกระบองเพชรที่นำมาทดลองก็ยังเจริญดีเช่นกัน

วิธีที่สาม ใช้ดินใบก้ามปูที่ขายกันอยู่ทั่วไป ซึ่งเลือกเอาส่วนที่มีใบก้ามปูเยอะหน่อย เพราะถ้ามีดินเยอะ นาน ๆ ไปก็แทบจะกลายเป็นดินเหนียว รากเจริญได้ไม่ค่อยดี ซึ่งวิธีนี้ก็สามารถนำมาปลูกกระบองเพชรได้ผลดีเหมือนกัน

วิธีสุดท้ายที่ได้ลอง เป็นส่วนผสมระหว่างทราย ดิน ขุยมะพร้าว นำมาร่อน ผลคือเครื่องปลูกค่อนข้างแน่น น้ำระบายไม่ค่อยดี ส่วนใหญ่จะทำให้ต้นแคคตัสเน่าตายได้ค่อนข้างง่าย

เท่าที่ลองปลูกมา ถ้าน้ำไม่ขัง ไม่โดนหอยกิน กระบองเพชรก็รอดแล้ว ดังนั้นเครื่องปลูกสำหรับแคคตัส ควรจะระบายน้ำได้ดี อุ้มน้ำได้มาก และสถานที่ที่ปลูกควรโดนแดดเต็ม ๆ ก็จะทำให้ปลูกแคคตัสได้แล้วครับ

มือใหม่หัดเลี้ยงพญานาคราช

พญานาคราช

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Euphorbia lugardae (N.E.Br.) Bruyns
synonyms : Monadenium lugardae N.E.Br.

วงศ์ : EUPHORBIACEAE

      พญานาคราชเป็นต้นไม้ที่นิยมปลูกมาอย่างยาวนาน ตามความเชื่อที่ว่าหากปลูกแล้วสามารถป้องกันไม่ให้งูเข้าบ้าน
      พญานาคราชเป็นต้นไม้ที่ค่อนข้างอวบน้ำ เมื่อต้นยาวจะเอนตัวลงทอดยาวกับพื้นคล้ายกับงู มียางขาว หากปลูกเลี้ยงในที่รำไร ใบจะเขียว แต่ถ้าได้รับแดดเต็มที่ใบจะมีสีแดง



การปลูกเลี้ยง

• เครื่องปลูก  ชอบดินโปร่ง ๆ ระบายน้ำดี แต่อุ้มน้ำได้เยอะ เช่น ส่วนผสมระหว่าง ขุยมะพร้าว กาบมะพร้าว ดินใบก้ามปู

• น้ำ  เป็นพืชที่ต้องการน้ำปานกลาง ไม่ชอบดินแฉะ น้ำขัง จะทำให้เน่าง่าย

• แดด ชอบแดดจัด ๆ  อย่างน้อยก็ครึ่งวัน

• การออกดอก สามารถพบดอกได้ช่วงฤดูฝน

• การดูแลรักษา  พยายามอย่าให้ขาดน้ำเพราะจะทำให้ต้นแห้งตายได้ แล้วต้องให้ได้รับแสงแดดเพียงพอซึ่งจะทำให้ต้นสมบูรณ์ และแข็งแรง หากแดดน้อยไปต้นจะยืด 

• การขยายพันธุ์ ขยายพันธุ์โดยการปักชำ

มือใหม่หัดเลี้ยงบอลลูน

Balloon flower

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Platycodon grandiflorus (Jacq.)A.DC.

วงศ์ : CAMPANULACEAE

      บอลลูน หรือ บลูเบล เป็นพืชที่มีต้นกำเนิดแถบเอเชียตะวันออก เช่น จีน เกาหลี ญี่ปุ่น มีลักษณะเป็นพืชล้มลุกเตี้ย ๆ อายุหลายปี ดอกมีขนาดใหญ่เป็นรูปคล้าย ๆ ระฆัง มีสีขาว ชมพูอ่อน น้ำเงินอมม่วง มีทั้งแบบซ้อนและไม่ซ้อน

เมื่อเห็นสีสันก็ย่อมเป็นที่สะดุดตาของหลาย ๆ คน ต้องซื้อหาไว้ประดับบ้าน แต่บางคนก็ปลูกได้นาน บางคนก็ปลูกได้ไม่กี่เดือน จนหลงคิดว่าบอลลูนเป็นไม้ที่มีอายุสั้น ปลูกแป๊บ ๆ ก็ตาย แต่จริง ๆ แล้วเป็นไม้ที่อยู่ได้หลายปี หากมีการดูแลเอาใจใส่



การปลูกเลี้ยง

• เครื่องปลูก  ชอบดินโปร่ง ๆ ระบายน้ำดี แต่อุ้มน้ำได้เยอะ เช่น ส่วนผสมระหว่าง ขุยมะพร้าว กาบมะพร้าว ดินใบก้ามปู

• น้ำ  เป็นพืชที่ค่อนข้างชอบน้ำ แต่ไม่ชอบดินแฉะ น้ำขัง จะทำให้เน่าง่าย

• แดด ชอบแดดจัด ๆ  อย่างน้อยก็ครึ่งวัน

• การออกดอก สามารถออกดอกได้ทั้งปี

• การดูแลรักษา  ต้องคอยใส่ปุ๋ย อย่างน้อยเดือนละครั้ง จะเป็น 16-16-16 หรือ 8-24-24 หรือปุ๋ยสูตรอื่น ๆ ก็ได้ เพราะการเป็นไม้กระถาง แล้วออกดอกง่าย รวมถึงติดฝักได้ง่าย ทำให้ต้องการปุ๋ยค่อนข้างมาก เดือนละช้อนชา หรือ อาทิตย์ละครึ่งช้อนชาก็ได้ และต้องหมั่นตัดกิ่ง ใบที่แห้งออกเพื่อไม่ให้เป็นแหล่งสะสมโรค และให้แดดส่องถึงโคนต้นจะได้ไม่เป็นรา

• การขยายพันธุ์ ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ดหรือปักชำ

ประโยชน์
  นอกจากปลูกเลี้ยงไว้เพื่อความสวยงามแล้ว ในยาจีน รากของต้นบอลลูนมีสรรพคุณทางยามากมาย เช่น แก้ไอ (ที่รู้จักกันในชื่อ กิกเก้ ผสมในยาแก้ไอ กำกิกเผียง)

สามารถอ่านได้เพิ่มเติมจาก

http://www.chineseherbshealing.com/balloon-flower-root/

http://www.herbal-supplement-resource.com/balloon-flower.html

 

ความแตกต่างระหว่างชงโคดอกเหลือง พญากาหลง และโยทะกา

โดยทั่วไปแล้ว เมื่อเอ่ยถึงโยทะกา พญากาหลง และ ชงโคดอกเหลือง ส่วนมากมักจะคิดว่าเป็นพืชต้นเดียวกัน แต่จริง ๆ แล้วนั้น...

ก่อนอื่นก็ขอเอ่ยถึงชงโคดอกเหลืองและพญากาหลงก่อนแล้วกันครับ

ชงโคดอกเหลือง 

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Bauhinia tomentosa L. 

วงศ์ : FABACEAE (LEGUMINOSAE)

ชงโคดอกเหลือง แบ่งแยกย่อยได้เป็น 2 ต้น
ต้นแรกคือ ชงโคดอกเหลือง เป็นสายพันธุ์ที่มีกลีบดอกสีเหลืองล้วน

ส่วนอีกสายพันธุ์หนึ่ง บางครั้งเรียกว่า พญากาหลง เป็นพันธุ์ที่มีกลีบดอกสีเหลือง โคนกลีบมีสีม่วงเข้มเกือบดำ เมื่อใกล้โรยกลีบดอกจะเปลี่ยนเป็นสีม่วงเข้ม

ซึ่งสองสายพันธุ์นี้มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็น โยทะกา แต่เมื่อนำไปอ้างอิงกับสารานุกรมพืช http://www.dnp.go.th/ จะได้ความว่า

โยทะกา 

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Bauhinia monandra Kurz 

วงศ์ : FABACEAE (LEGUMINOSAE)

ซึ่งทางสารานุกรมพืชได้บรรยายถึงต้นนี้ไว้ว่า ลักษณะดอก ก้านดอกยาว 1-1.5 ซม. มีขนสั้นนุ่ม ใบประดับรูปใบหอก ยาวประมาณ 1 ซม. ใบประดับย่อยรูปแถบ ยาว 3-6 มม. ติดที่โคนฐานดอก ตาดอกรูปกระสวย ปลายแยกเป็น 5 แฉกเล็ก ๆ ฐานดอกยาว 2.5-3 ซม. กลีบเลี้ยงแฉกลึกด้านเดียว รูปใบพาย ยาว 1.5-2 ซม. กลีบดอก 5 กลีบ สีครีมอมชมพู มีจุดสีชมพูกระจาย รูปไข่กลับ ยาว 4-5 ซม. มีก้านกลีบสั้นๆ กลีบด้านหลังยาวมีปื้นเป็นจุดสีแดงกระจาย เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์มี 1 อัน ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 4 ซม. มีขนที่โคน อับเรณูยาวประมาณ 6 มม.

ซึ่งจะตรงกับรูปนี้

ที่มาของภาพ : swbiodiversity.org

ที่มาของภาพ : commons.wikimedia.org

ซึ่งจะคล้ายคลึงกับ ชงโคออสซี่ ที่มีการนำมาขายกันในปัจจุบันเป็นอย่างมาก เมื่อนำไปเทียบชื่อวิทยาศาสตร์ก็พบว่า ชงโคออสซี่ คือ Bauhinia monandra Kurz เช่นเดียวกับโยทะกา

คุณนายตื่นสายและแพรเซียงไฮ้

คุณนายตื่นสาย, แพรเซี่ยงไฮ้

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Portulaca sp. 

วงศ์ : Portulacaceae

     เมื่อเอ่ยถึงคุณนายตื่นสาย แพรเซี่ยงไฮ้ หรือสาวเชียงใหม่ คงไม่มีใครที่ไม่รู้จักต้นนี้ เนื่องจากเป็นไม้ที่ได้รับความนิยมในการปลูกเพื่อเป็นไม้คลุมดินสำหรับการจัดแต่งสวนมานานมากแล้ว
     แล้วในปัจจุบันก็ได้มีสายพันธุ์ใหม่ ๆ ออกมาสู่ท้องตลาดมากขึ้น ทำให้ได้รับความนิยมมากขึ้นไปอีก
     ซึ่งเหตุผลหลัก ๆ ที่ทำให้ได้รับความนิยมก็คงหนีไม่พ้นความอึด ดอกดก และสวยงาม การขยายพันธุ์ก็ไม่ยาก สามารถปักชำได้อย่างง่าย ๆ ไม่ว่าจะใช้ขุยมะพร้าว กาบมะพร้าวสับ ดินร่วน ดินเหนียว ก็สามารถออกรากได้ดี
     แต่ข้อควรระวังอย่างมากก็คือ ระวังรากเน่าซึ่งทำให้โคนและต้นเน่าตาย เกิดได้บ่อย ๆ ในช่วงฤดูฝนเวลาฝนตกหนัก ๆ และไม่ได้แดด
     แต่ถึงจะทนแล้งอย่างไร ก็ไม่ได้ทนถึงขั้นไม่รดน้ำจนแห้งตาย ก็ต้องได้น้ำกันบ้าง 

     ส่วนปุ๋ย ก็สามารถให้ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยเคมี (สูตร 16-16-16 หรือสูตรอื่น ๆ ก็ได้) ถ้าใบเหลือง ต้นยาวเกินก็ตัดแต่งแล้วให้ปุ๋ยสักรอบนึง ต้นก็จะงามเหมือนเดิม

Passiflora trifasciata Lem.

Passiflora trifasciata Lem.
วงศ์ Passifloraceae
ชื่อ : เท้าไดโนเสาร์ ดาวลดา

เป็นไม้ที่มีถิ่นกำเนิดแถบอเมริกาใต้ เช่น เอลกวาดอร์ เปรู บราซิล

ลักษณะ 

เป็นไม้เถาเลื้อย ลำต้นเหลี่ยม 

ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปนิ้วมือ แยกเป็นสามแฉกเว้าลึก คล้ายเท้าไดโนเสาร์ (เป็นที่มาของชื่อเท้าไดโนเสาร์) ใบอ่อนมีสีเขียว บริเวณเส้นกลางใบจะมีแถบสีเขียวอมเหลืองอ่อน ใบแก่มีสีเขียวอมม่วง เส้นกลางใบสีม่วงแดง ด้านหลังใบสีม่วงแดงเข้ม

ดอกสีขาว ออกดอกซอกใบเป็นคู่ตรงข้ามกัน

กลีบเลี้ยงสีเขียวอ่อน รูปถ้วยห้าเหลี่ยม ปลายแยกเป็น ห้ากลีบ

กลีบดอกห้ากลีบมีขนาดเล็กกว่ากลีบเลี้ยง รยางค์สีขาว
ตรงกลางมีสีม่วงอ่อน ๆ
ดอกมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ บานแต่เช้าตรู่ ใครตื่นสายหมดสิทธิ์ชมเชย

ผลกลมขนาดประมาณ 2.5 ซม.

การปลูกเลี้ยง  :  ใช้ดินร่วนผสมกาบมะพร้าวสับ
น้ำ   : ต้องการน้ำชุ่มรดวันละครั้งตอนเช้าก็เพียงพอ
แดด : หากปลูกกลางแดดอย่างน้อยครึ่งวันใบจะมีสีสดสวย
ดอก : ออกได้เรื่อย ๆ
การขยายพันธุ์  : เพาะเมล็ดหรือปักชำ